Rośliny lecznicze « Page 6 « Medycyna Naturalna

Category Archives: Rośliny lecznicze

Podstawowe związki czynne w roślinach leczniczych

Posted on 10 października 2013 by admin

Comments off

Na świecie rośnie około 450 000 roślin wyższych, lecz tylko 10 – 15% tej liczby zostało mniej lub bardziej dokładnie zbadanych chemicznie i farmakologicznie. Wśród tych roślin jest 20 000 uznanych w różnych krajach za lecznicze, tymczasem tylko 1884 zostało skatalogowanych w oficjalnych lekospisach. W Polsce mamy około 230 roślin uznanych za lecznicze. Wartość lecznicza roślin zależy jedynie od obecności określonych związków chemicznych, zwanych umownie substancjami lub związkami czynnymi, o potwierdzonym działaniu fizjologicznym. Badania nad składem chemicznym roślin zapoczątkowano 180 lat temu, gdy w 1804 r. Serturner znalazł morfinę w opium.

Do dnia dzisiejszego wyizolowano co najmniej 100 000 różnych związków roślinnych i dużą ich część zbadano farmakologicznie. Okazało się także, że wiele z tych związków ma swoje odpowiedniki lub analogi u ludzi lub zwierząt, np. cholina, cholesterol, progesteron, histamina, acetylocholina i kwas moczowy. Tym samym potwierdziło się dawno już głoszone przypuszczenie o bliskim pokrewieństwie światów zwierzęcego i roślinnego, wywodzących się ze wspólnego prapoczątku w łańcuchu wielowiekowej ewolucji.

Poprzez znajomość roślinnych związków czynnych i ich własności farmakologicznych uzyskuje się klucz do nowoczesnego ziołolecznictwa, w którym pierwotne doświadczalne informacje znalazły potwierdzenie i rozszerzenie w badaniach naukowych. Dzisiaj już w pełni świadomie stosuje się rośliny lecznicze i racjonalniej, niż dawniej, wykorzystuje się ich wartości lecznicze. W opisywanym artykule przedstawiono i omówiono tylko niektóre istotniejsze grupy związków czynnych.

Związki cukrowe

Rośliny mające chlorofil mogą syntetyzować z najprostszych składników, tj. dwutlenku węgla i wody, związki zwane węglowodanami. Wpierw powstają cukry proste, wśród których najistotniejsze to glukoza i fruktoza, później łączą się one po dwa i tworzą dwucukry (np. sacharozę, czyli cukier, którym słodzimy), następnie dołączając po jednym cukrze prostym tworzą trójcukry (np. rafinozę), czterocukry (np. stachyozę), aż wreszcie uzyskuje się wielocukry o różnej budowie, konsystencji, właściwościach fizycznych i użyteczności dla człowieka. Najbardziej znanym wielocukrem jest skrobia złożona z licznych drobin glukozy, nierozpuszczalna w wodzie, lecz w niej pęczniejąca, spożywana np. w postaci mąki, ziemniaków lub różnych produktów z nich otrzymywanych. Innym wielocukrem jest inulina, złożona z drobin fruktozy, występująca np. w korzeniach mniszka lekarskiego, perzu i omanu. Nie jest ona przydatna człowiekowi, ponieważ nie jest hydrolizowana w przewodzie pokarmowym, jest natomiast istotna dla zwierząt trawożernych. Innymi wielocukrami są śluzy roślinne, zawarte np. w korzeniach prawoślazu, nasionach lnu i kwiatach ślazu, gumy roślinne, jak np. guma akacjowa, oraz pektyny.

Niezwykle ważnym wielocukrem jest celuloza, zbudowana tak jak skrobia jedynie z drobin glukozy, będąca podstawowym materiałem, potrzebnym roślinom do budowania błon komórkowych (stąd nazwa błonnik). Tak jak organizm ludzi jak zwierząt mięsożernych nie trawi celulozy. Zdolność tę mają zwierzęta trawożerne, termity i liczne owady.

Glikozydy

Powstałe w procesie fotosyntezy cukry proste, zawierające w swej drobinie 5 atomów węgla (tzw. pentozy, np. arabinoza) albo 6 atomów węgla (tzw. heksozy, np. glukoza), posiadają zdolność wiązania się z licznymi i bardzo różnorodnymi strukturami chemicznymi, które znajdują się w komórkach roślinnych. Powstałe w ten sposób związki nazywamy glikozydami lub heterozydami. Składają się z części cukrowej (tzw. glikonu) oraz z części nie cukrow (tzw. aglikonu), która może być flawonoidem, antocyjanem, kumaryną, trójterpenem, sterolem lub innym związkiem. Pod wpływem specyficznych enzymów, zawartych w soku komórkowym niektórych roślin lub w przewodzie pokarmowym ludzi i zwierząt, następuje rozpad tych związków (tzw. hydroliza enzymatyczna) na części składowe. Wolne aglikony są łatwiej resorbowane, dostają się do krwiobiegu i wywierają działanie zależne w dużym stopniu od ich budowy.

Liczne glikozydy stanowią grupę związków czynnych warunkujących lecznicze znaczenie wielu roślin. Przykładowo można wymienić: glikozydy kardenolidowe (np. digoksynę) lub bufadienolidowe (np. scylaren) działające na mięsień sercowy; antraglikozydy, znajdujące się m.in. w aloesie, rzewieniu i kruszynie, które posiadają właściwości przeczyszczające; glikozydy antocyjanowe, występujące np. w owocach czarnej porzeczki, wiśni, borówki czernicy i burakach ćwikłowych, wzmacniają naczynia włosowate, wzmacniają wzrok i biorą udział w wielu reakcjach oksydo-redukcyjnych, zachodzących w organizmie człowieka. Do grupy glikozydów roślinnych zalicza się też glikozydy saponinowe, goryczowe, irydoidowe, fenolowe, cyjanogenne, alkaloidowe, inaczej glikoalkaloidy, oraz inne.

Alkaloidy

To niezwykle ważna i liczna grupa związków zawierających w swej cząsteczce jeden lub więcej atomów azotu, nadających im charakter mniej lub bardziej zasadowy. Alkaloidy te łatwo łączą się z występującymi w soku komórkowym kwasami organicznymi i tworzą sole rozpuszczalne w środowisku wodnym. Na organizm ludzi i zwierząt wywierają różne działania, często bardzo silne, a nawet gwałtowne (np. kurara, strychnina, akonityna), stąd od dawna znane jest stosowanie ich jako trucizn, a później jako leków. Spośród wielu grup alkaloidów należy wymienić przede wszystkim te, które mają największe znaczenie w nowoczesnym lecznictwie.

Alkaloidy tropanowe (np. atropina, skopolamina) występują w bieluniu, pokrzyku, lulku i działają m.in. rozkurczowo na mięśnie gładkie, rozszerzają źrenicę oka, ograniczają także wydzielanie potu, śluzu, śliny. Alkaloidy izochinolinowe (np. papaweryna) występują m.in. w maku, glistniku, dymnicy i berberysie, charakteryzują się działaniem przeciwbólowym i rozkurczowym, a pochodne fenantrenu (morfina) wywołują błogostan, uzależnienie i narkomanię. Alkaloidy indolowe mają nie mniej ważne znaczenie. Występują w sporyszu (np. ergotamina, ergometryna) i wywołują skurcz większych naczyń krwionośnych oraz macicy. Znajdują się też w korzeniu rauwolfii (np. rezerpina) i obniżają ciśnienie krwi oraz działają uspokajająco lub (jak ajmalina) przywracają właściwy rytm serca. Ponadto obecne są w barwinku różyczkowym (np. winblastyna, winkrystyna) i działają przeciwbiałaczkowo. Spośród innych grup trzeba wymienić alkaloidy purynowe (jak kofeina, teobromina), alkaloidy pirydynowe i piperydynowe (jak nikotyna, lobelina), alkaloidy sterolowe (jak solanina), alkaloidy chinolinowe (jak chinina, chinidyna) oraz alkaloidy pirolizydynowe (jak laziokarpina), odkryte ostatnio w żywokoście, podbiale i ostrzeniu pospolitym.

Garbniki

Jest to pokaźna grupa związków o charakterze wielofenoli, łatwo rozpuszczalnych w wodzie, tworzących trwałe połączenia z białkami, alkaloidami, metalami ciężkimi (np. z żelazem). Dzielą się na garbniki hydrolizujące, jak np. tanina, oraz na garbniki skondensowane, nie ulegające rozpadowi. Występują w bardzo licznych roślinach, lecz wyjątkowo dużo jest ich w dębie, rdeście wężowniku, pięciorniku, borówce czernicy, orzechu włoskim, wierzbie, herbacie. Wodne stężone roztwory garbników są używane w garbarstwie, gdyż surową skórę czynią nieprzepuszczalną dla wody, natomiast dla celów leczniczych używa się rozcieńczone roztwory garbników, chodzi bowiem tylko o powierzchniowe ich działanie. Podane doustnie, stykają się z błoną śluzową i wywierają efekt ściągający, hamują jej przepuszczalność, są więc pomocne w biegunce, zapobiegają mikro krwawieniom z uszkodzonych naczyń włosowatych, unieczynniają też bakterie i ich toksyny. Stosowane zewnętrznie na skórę, także uszkodzoną (np. czyraki, rany, oparzenia), działają analogicznie. Używane jednak przez dłuższy czas (np. częste picie mocnej herbaty), utrudniają wchłanianie witamin, soli mineralnych i wielu związków pokrewnych.

Antrazwiązki

Są pochodnymi antracenu, posiadają jedną lub kilka grup hydroksylowych i często tworzą połączenia z prostymi cukrami. Jest to duża grupa o zdolności łączenia się po dwa związki i tworzenia tzw. dimerów oraz mająca łatwość szybkiego i stopniowego utleniania się, powodującego zmniejszenie aktywności fizjologicznej. Antrazwiązki występują m.in. w rzewieniu, strączyńcu, aloesie i kruszynie (np. glukofrangulina A). Wyciągi tych roślin, stosowane doustnie, działają po kilku godzinach przeczyszczająco, ponieważ zawarte w nich antrazwiązki drażnią mocno jelito grube, zapoczątkowują lub wzmagają ruchy perystaltyczne i tym samym przeciwdziałają zaparciom. Zbyt długotrwałe jednak stosowanie ich jest niekorzystne, gdyż następuje przekrwienie jelit i narządów miednicy małej u kobiet, grożące krwawieniami i poronieniem.

Saponiny

Związki nazywane saponinami posiadają właściwość obniżania napięcia powierzchniowego cieczy, jak też pienienia, a w zetknięciu z krwią zdolność rozpuszczania czerwonych krwinek. Pod względem składu chemicznego saponiny zalicza się do glikozydów, mających część cukrową złożoną z 1 – 9 drobin cukrów prostych (np. glukozy, ramnozy), oraz część nie cukrową, którą jest związek sterolowy lub trójterpenowy. Saponiny sterolowe spotykamy m.in. w naparstnicy purpurowej i wełnistej, kozieradce, konwalii i w niektórych roślinach egzotycznych, natomiast saponiny trójterpenowe w kasztanowcu, lukrecji, mydlnicy, pierwiosnku, połoniczniku, nagietku, łyszczcu wiechowatym (gipsozyd A) i innych. Wyciągi z surowców mających saponiny, bez względu na to, czy są typu sterolowego czy też trójterpenowego, mają zastosowanie w lecznictwie jako wykrztuśne. Drażnią one łagodnie błonę śluzową jamy ustnej i gardła, wzmagają ruchy nabłonka rzęskowego, zwiększają czynność wydzielniczą błony śluzowej i wyzwalają odruch wykrztuśny. Saponiny nie wchłaniają się w przewodzie pokarmowym i są związkami w pełni bezpiecznymi, jeśli nie zetkną się z uszkodzonymi naczyniami włosowatymi (np. w chorobie wrzodowej żołądka lub dwunastnicy), gdyż wtedy hemolizują czerwone krwinki, przedostają się do krwiobiegu i wywołują zatrucie.

Flawonoidy

To bardzo duża grupa związków obejmująca różne typy i występująca w wielu roślinach. Wszystkie flawonoidy są barwy żółtej i są pochodnymi γ-pironu, a część z nich jest związana z cukrami prostymi, tworząc grupę glikozydów flawonowych. Mimo dość jednolitej budowy chemicznej ich właściwości farmakologiczne, jak i zastosowanie terapeutyczne, są bardzo zróżnicowane. Niewielka grupa tych związków, zwana bioflawonoidami (np. rutyna, kwercetyna, hesperydyna), wykazuje właściwości witaminy P, zwiększającej elastyczność oraz zmniejszającej łamliwość naczyń krwionośnych, przede wszystkim znajdujących się w mózgu.

Bioflawonoidy znajdują się w owocach cytrusowych, perełkowcu japońskim, rucie, fiołku trójbarwnym, gryce i wielu innych. Inna grupa związków flawonoidowych (np. hiperozyd, kemferol) zwiększa wydalanie moczu i jest używana nie tylko w przewlekłych stanach zapalnych nerek, lecz również pomocniczo w gośćcu stawowym i mięśniowym, otyłości i nadciśnieniu tętniczym, związki te występują m.in. w brzozie, skrzypie, rdeście ptasim i bzie czarnym. Niektóre flawonoidy (np. likwirytyna) posiadają właściwości rozkurczowe, działając na mięśnie gładkie, głównie przewodu pokarmowego i dróg żółciowych, a nawet wybiórczo na naczynia wieńcowe serca (np. witeksyna). Inne flawonoidy działają również przeciwzapalnie (np. taksyfolina), przeciwgrzybiczo (np. pinocembryna), przeciwobrzękowo (np. diosmina), estrogennie (np. genisteina).

Omawiana grupa związków flawonoidowych występuje w wielu owocach, warzywach i oczywiście w roślinach leczniczych; ma ważne znaczenie w utrzymywaniu w organizmie potrzebnej równowagi chemicznej i fizjologicznej.

Antocyjany

Te związki są najbardziej spokrewnione z flawonoidami. Pod postacią glikozydów występują rozpuszczone w soku komórkowym wielu kwiatów owoców, nadając im barwy od ciemnoniebieskiej i fioletowej do czerwonej i różowej. Najczęściej spotykane antocyjany (np. cyjanina, malwina) spotykamy w buraku ćwikłowym, bzie czarnym, borówce czernicy, malwie, wiśniach i innych. Działają analogicznie do bioflawonoidów na naczynia włosowate, poprawiają też ostrość widzenia i biorą aktywny udział w przemianach utleniająco redukcyjnych, zachodzących w organizmie człowieka.

Kumaryny

Tworzą grupę związków pochodnych γ-pironu, są zbliżone strukturalnie do flawonoidów, a wiele z nich występuje jako glikozydy. Najczęściej spotykane kumaryny (np. umbeliferon, eskuletyna, herniaryna) spotykamy w licznych powszechnie znanych roślinach: rumianku, połoniczniku, kasztanowcu, jesionie i innych. Wykazują działanie rozkurczowe na mięśnie gładkie, niekiedy uspokajające na ośrodkowy układ nerwowy, a także słabo moczopędne. Związki należące do podgrupy furanokumaryn (np. psoralen, ksantotoksyna, bergapten), używane zewnętrznie i wewnętrznie, uczulają organizm na działanie promieni nadfioletowych (słonecznych), przez co znalazły zastosowanie w leczeniu bielactwa (utrata pigmentu skóry), a ostatnio również w łuszczycy. Wśród związków z podgrupy piranokumaryn niektóre (np. wisnadyna) rozszerzają naczynia wieńcowe serca, mają także wpływ rozkurczowy na mięśnie gładkie oskrzeli i przewodu pokarmowego, natomiast dwukumarol, występujący w nostrzyku, jest antywitaminą K i powoduje zahamowanie krzepliwości krwi.

Olejki eteryczne

Są to płynne mieszaniny, liczące nawet do 150 związków, charakteryzujące się tym, że są lotne, nie rozpuszczają się w wodzie i mają określony zapach. Występują we wszystkich częściach roślin, owocach, liściach i organach podziemnych, a nawet w pniu drzew (np. sosny, kamforowca). Ilości olejków znajdujących się w roślinach wahają się w szerokich granicach, np. płatki róż zawieraj około 0,0035% olejku, rumianek ma prawie 0,3%, a kminek do 7,0%. Związki wchodzące w skład olejków eterycznych są liczne i różnorodne. Spośród nich kilka najistotniejszych grup to: terpeny (np. pinen w olejku sosnowym), alkohole (np. linalol w kolendrze), estry (np. octan linalilu w lawendzie), fenole (np. eugenol w goździkach), etery (np. anetol w owocach anyżu).

Czasami niektóre składniki gromadzą się w olejkach w tak dużej ilości, że krystalizują w nich (np. kamfora, mentol, tymol) i mogą być łatwo otrzymywane bezpośrednio lub przez wymrażanie olejku. W skali przemysłowej olejki eteryczne z roślin otrzymuje się najczęściej przez destylację z parą wodną lub użycie rozpuszczalników organicznych. Duże ilości olejków zużywa przemysł perfumeryjny, mydlarski, chemii gospodarczej, znacznie mniejsze ? przemysł spożywczy, a bardzo małe – lecznictwo. Jednak w ziołolecznictwie przypisuje się duże znaczenie roślinom zawierającym olejki i nawet określa się najmniejszą dopuszczalną zawartość.

Tak jak różny jest skład chemiczny olejków, tak zróżnicowane są ich właściwości fizjologiczne i tym samym zastosowanie lecznicze roślin olejkowych. Wymienić tu trzeba najważniejsze działania: moczopędne (np. jałowiec, pietruszka), wykrztuśne (np. tymianek, anyż), żółciopędne (np. mięta), rozkurczowe (np. rumianek), uspokajające (np. waleriana), przeciwzapalne (np. krwawnik), robakobójcze (np. wrotycz), bakteriobójcze (np. lawenda), drażniące skórę(np. gorczyca czarna). Najtrwalszymi przetworami sporządzanymi z roślin olejkowych są wyciągi alkoholowe (np. nalewka, intrakt), gdyż olejki są dobrze w nich rozpuszczalne, ewentualnie są to sproszkowane rośliny podawane bezpośrednio doustnie lub w postaci powidełek. W wyciągach wodnych (jak napar, odwar) olejków jest bardzo mało albo w ogóle ich nie ma.

Rośliny lecznicze posiadają ponadto wiele innych grup związków, które tylko będą wspomniane. Są to kwasy organiczne (np. kwas cytrynowy), a wśród nich kwas askorbowy (askorbinowy), który jest powszechnie znaną przeciwszkorbutową witaminą C, wyjątkowo obficie występującą w owocach dzikiej róży, rokitnika, papryki, porzeczki i innych. Tłuszcze, czyli połączenia gliceryny z kwasami tłuszczowymi, znajdują się w wielu nasionach, np. soi, rzepaku, maku, sezamu, lecz największą wartość leczniczą mają oleje zawierające nienasycone kwasy tłuszczowe (np. kwasy linolowy, linolenowy) i dlatego zostały uznane za witaminę F, wpływającą korzystnie na odporność i elastyczność skóry u ludzi.

W naturalnych tłuszczach roślinnych, nie rafinowanych znajdują się rozpuszczone, cenne dla ludzi fitosterole (np. sytosterol) o właściwościach przeciwmiażdżycowych wskutek zdolności obniżania poziomu cholesterolu we krwi. Ponadto grupa witamin E, czyli tokoferoli, które przeciwdziałają tworzeniu się szkodliwych nadtlenków, wykazują korzystny wpływ na pracę mięśni prążkowanych, ścian naczyń krwionośnych i przeciwdziałają powstawania zakrzepów.

Związki zwane glukozynolatami są połączeniami glukozy ze związkami zawierającymi siarkę(np. synigryna z nasion gorczycy czarnej) i pod działaniem specyficznego enzymu mirozynazy, znajdującego się w osobnych komórkach, rozpadają się, tworząc lotne i o silnym zapachu siarkowym tzw. olejki gorczyczne. Działają one silnie bakteriobójczo i grzybobójczo, drażnią skórę, powodują jej przekrwienie i są używane zewnętrznie w nerwobólach i bólach gośćcowych.

W roślinach leczniczych znajduje się również wiele witamin oraz soli mineralnych, m.in. tak ważne dla człowieka żelazo (np. w pokrzywie), jod (np. w morszczynie pęcherzykowatym), cynk (np. w nasionach dyni), krzem (np. w zielu skrzypu). Wszystkie przytoczone związki są fizjologicznie czynne, zostały zbadane farmakologicznie, poznano ich znaczenie dla człowieka, efekty lecznicze, jakie wywołują, oraz objawy niepożądane w przypadku przedawkowania. Obecność tych związków w roślinach i w odpowiedniej ilości jest podstawą, by uznać je za lecznicze i stosować. Wiele związków roślinnych zostało wyizolowanych w stanie czystym i weszło do zestawu leków nowoczesnej medycyny, jak np. kodeina, chinina, papaweryna, digoksyna, winblastyna, ergotamina, rezerpina, kofeina, dwukumarol i rutyna.

Źródło: Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie – Aleksander Ożarowski i Wacław Jaroniewski

Ten artykuł znaleziono w wyszukiwarce Google m.in. poprzez poniższe frazy kluczowe:

diaminooksydaza w roslinach
substancje biologicznie czynne w roślinach
zwiazki endokrynnie czynne wpływ na zwierzęta
zwiazek wystepujacy w roslinach teina
malwina zwiazek chemiczny
Produkcja heterologicznych związków w roślinach
substancje aktywne w roślinach
wehlowodor wystepujacy w olejkach eterycznych i zywicach
związki biologicznie aktywne roslin leczniczych
Związki biologicznie aktywne w roślinach

Nawłoć pospolita

Posted on 5 września 2013 by admin

2 komentarze

Nawłoć pospolita – Solidago virga aurea L

Nawłoć pospolita jest byliną należącą do rodziny Złożonych, spotykana prawie w całej Europie oraz strefie umiarkowanej Azji. W Polsce występuje czasami masowo na terenach nizinnych i w górach w zaroślach oraz na suchych wzgórzach. Nawłoć posiada łodygę wzniesioną, do 1 m wysoką, sztywną, wewnątrz pustą, mało rozgałęzioną. Liście odziomkowe jajowate lub eliptyczne, tępe, na brzegu piłkowane. Liście łodygowe siedzące, ostre. Kwiaty drobne, żółte, zebrane w koszyczki, ustawione w grona na wierzchołkach rozgałęzień łodygi.

Do leczenia pozyskuje się od lipca do września, w okresie zakwitania, wyłącznie górne, ulistnione części łodyg, długości około 25 cm i suszy w warunkach naturalnych w miejscach zacienionych i przewiewnych lub w pomieszczeniach ogrzewanych w temp. do 40°C. Surowcem jest ziele nawłoci – Herba Solidaginis.

Ziele nawłoci posiada flawonoidy np. rutynę, kwercetynę i kwercytrynę, około 8% garbników pirokatechinowych, kwasy wielofenolowe np. kawowy i chlorogenowy, około 1% saponin, w których jako aglikon występuje kwas oleanolowy i kwas poligalowy, do 0,7% olejku eterycznego i sole mineralne.

Flawonoidy i olejek eteryczny, znajdujące się w przetworach z ziela nawłoci, wykazują silne działanie moczopędne. Aktywniejsze są wyciągi alkoholowe niż wodne. Flawonoidy, jak rutyna i kwercetyna z ziela nawłoci, wchłaniają się w jelicie cienkim i uszczelniają ściany włosowatych naczyń krwionośnych. Poprzez obecność garbników przetwory z ziela nawłoci działają w przewodzie pokarmowym ściągająco, przeciwbakteryjnie, a przede wszystkim przeciwzapalnie, ponieważ współdziałają z nimi związki saponinowe. Garbniki oraz kwasy polifenolowe wykazują także własności odtruwające po zastosowaniu doustnym, gdyż łączą w przewodzie pokarmowym toksyny i inne związki szkodliwe dla organizmu lub tworzą z nimi połączenia mniej trujące, wydalane później z moczem.

Przetwory z ziela nawłoci używane w zalecanych dawkach nie działają szkodliwie. Zwykle stosuje się przetwory z ziela nawłoci w stanach zapalnych dróg moczowych, szczególnie w zapaleniu kłębków nerkowych, miedniczek nerkowych, moczowodów i pęcherza moczowego, również jako środek pomocniczy w kamicy moczowej, skazie moczanowej i nadciśnieniu. Ziele nawłoci jest jednym ze składników granulatu Urogran i pasty Fitolizyna. Czasami podaje się napary lub odwary z ziela nawłoci jako pomocniczy środek usprawniający przemianę materii, odtruwający i przeciwzapalny w chorobie gośćcowej, dnie i schorzeniach skórnych.

Można także używać przetworów z nawłoci w nieżycie żołądka i jelit oraz niewłaściwej fermentacji w przewodzie pokarmowym. Również w drobnych krwawieniach po nieznacznych uszkodzeniach błon śluzowych przewodu pokarmowego i osłabieniu oraz nadmiernej przepuszczalności ścian letniczek i naczyń włosowatych w jelitach. Z uwagi na garbniki i saponiny trójterpenowe podaje się napary z nawłoci zewnętrznie do płukań w stanach zapalnych jamy ustnej i gardła, do okładów na trudno gojące się rany, owrzodzenia skóry i czyraki, również do okładów i tamponów oraz do irygacji pochwy.

Przetwory z nawłoci pospolitej

Napar z ziela nawłoci – Jedną łyżkę ziela zalać 1-1.5 szklanki wrzącej wody i postawić na parze pod przykryciem na 20 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić po ? – ? szklanki dwa, trzy razy dziennie między posiłkami jako środek moczopędny, odtruwający oraz regulujący czynność przewodu pokarmowego. Ten sam napar można używać zewnętrznie do irygacji oraz okładów. Można dodać ? łyżeczki Azulanu.

Odwar z ziela nawłoci – 1.5 łyżki ziela zalać jedną szklanką letniej wody, ogrzewać do wrzenia i gotować łagodnie 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Używać zewnętrznie do okładów, obmywań i tamponów, również do płukania jamy ustnej i do kąpieli. Można dodać 1/2 łyżeczki Azulanu.

Powidełka moczopędne dla dzieci – Zmieszać po 10 g ziela nawłoci, liści brzozy, pączków topoli, kwiatów wiązówki i kwiatów rumianku. Zioła rozdrobnić na proszek i zmieszać dokładnie z 50 g powideł lub dżemu na jednolitą masę. Podawać doustnie dzieciom 1 – 2 łyżeczki dwa razy dziennie po jedzeniu. Popić wodą lub wodą z sokiem. Powidełka wykazują działanie moczopędne i rozkurczowe.

Zioła do okładów – Zmieszać równe ilości ziela nawłoci, ziela przywrotnika i kwiatów nagietka. Zalać 1.5 łyżki ziół jedną szklanką letniej wody, ogrzać do wrzenia i gotować łagodnie pod przykryciem 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić. Używać zewnętrznie do okładów, obmywań i tamponów, również do płukania jamy ustnej i gardła.

Zioła moczopędne – Zmieszać po 50 g ziela nawłoci, ziela połonicznika i znamion kukurydzy oraz po 25 g ziela rdestu ptasiego i ziela skrzypu. Zalać trzy łyżki mieszanki trzema szklankami ciepłej wody. Ogrzać do wrzenia i gotować powoli pod przykryciem 5 min. Odstawić na 10 min i przecedzić do termosu. Pić trzy razy dziennie 1 szklankę po posiłku w kamicy szczawianowej.

Źródło: Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie – Aleksander Ożarowski i Wacław Jaroniewski

Ten artykuł znaleziono w wyszukiwarce Google m.in. poprzez poniższe frazy kluczowe:

nawłoć dawkowanie
jak przyfotowac odwar z nawloci pospolitej
lodygi nawłoci napar
nawloc napar
nawloc przetwory
nawłoć a nerwica

Jałowiec pospolity

Posted on 27 sierpnia 2013 by admin

1 Comment

Jałowiec pospolity – Juniperus communis L

Jałowiec pospolity jest krzewem niekiedy małym drzewem i należy do rodziny Cyprysowatych. Obszar występowania to Europa, Azja i Ameryka Północna. W Polsce spotykany jest na terenach nizinnych i w dolnej strefie obszarów górskich w rzadkich lasach sosnowych i na suchych piaszczystych nieużytkach. Czasami jest sadzony w parkach i ogrodach jako roślina ozdobna. Jako krzew jałowiec dorasta do wysokości 3 m, a jako drzewo wyrasta do ponad 10 m. Posiada prosty pień, który jest pokryty szarobrunatną, łuszczącą się martwicą. Młode gałązki trójkanciaste. Liście w postaci równowąsko lancetowatych, prostych i ostrych, silnie kłujących szpilek, są osadzone po 3 w okółku. Kwiaty dwupienne. Męskie są zebrane w wydłużone, bezszypułkowe kotki, a żeńskie mają postać drobnych, zielonych szyszek. W okresie dojrzewania owocolistki mięśnieją i zrastają się, tworząc szyszkojagodę, która dojrzewa dopiero jesienią następnego roku.

Do leczenia zbiera się dojrzałe, ciemnofioletowe, prawie czarne owoce późną jesienią i zimą, strząsając je na płachty ułożone na ziemi, a później suszy w pomieszczeniach ogrzewanych w temp. do 35°C. Otrzymuje się szyszkojagody jałowca, zwane także owocami jałowca – Fructus Juniperi (syn. Bacca Juniperi). Owoce jałowca wykorzystywane są także do destylacji olejku eterycznego – Oleum Juniperi, również wykorzystywane są do produkcji wódek.

W owocu jałowca znajduje się 0,5-2% olejku eterycznego (krajowe normy wymagają co najmniej 0,8%), a w nim sąliczne terpeny, jak αi β-pinen, kamfen, kadinen, kariofilen, mircen, limonen oraz najważniejszy składnik czynny terpinenol. W olejku występują także seskwiterpeny, jak juneol i α-kadinol oraz dwuterpeny – pochodne kwasu pimarowego, poza tym flawonoidy, garbniki, leukoantocyjany, substancje żywicowe i woski (do 8%), związek goryczowy, kwasy organiczne, do 30% związków cukrowych (m.in. glukozy i fruktozy) oraz sole mineralne.

Surowiec ma zauważalne własności moczopędne, związane z obecnością flawonoidów, a także olejku eterycznego i zawartego w nim terpinenolu, który zwiększa ilość wydalanego moczu i wraz z nim jonów sodu i chloru oraz kwasu moczowego. Trzeba jednak pamiętać, że zbyt duże dawki przetworów z jałowca mogą podrażnić nerki. Niezwykle istotne jest działanie bakteriobójcze jałowca na patogenne szczepy bakterii w drogach moczowych i przewodzie pokarmowym. Działanie owoców jałowca stanowi przykład współdziałania z odpowiednimi antybiotykami w ostrych i podostrych zakażeniach dróg moczowych.

Antybiotyk opanowuje infekcje w krótkim czasie przez unicestwienie większości, ale nie wszystkich bakterii. Aby uniknąć nawrotów zakażeń, trzeba po zakończeniu kuracji antybiotykiem zastosować bezzwłocznie zioła moczopędne i bakteriobójcze, zawierające jałowiec, aby zlikwidować resztę bakterii, zwykle już opornych na antybiotyk. Wyciągi z owoców jałowca wzmagają lekko wydzielanie żółci oraz ułatwiają jej przepływ przez drogi żółciowe, a także zwiększają wytwarzanie soku żołądkowego i pobudzają perystaltykę jelit oraz wydzielanie potu.

Olejek jałowcowy posiada działanie drażniące na skórę, rozszerza nieznacznie naczynia włosowate, powodując zaczerwienienie. Olejek, podobnie jak wyciągi z jałowca, działa bakteriobójczo. Dłuższe stosowanie lub zbyt duże dawki wyciągu z owoców jałowca, a także sam olejek, stosowany doustnie, mogą spowodować podrażnienie błony śluzowej przewodu pokarmowego i nerek, rozszerzenie naczyń krwionośnych i długo utrzymujący się odczyn zapalny. Trzeba zachować ostrożność lub zaniechać używania przetworów z jałowca w stanach zapalnych dróg moczowych. Nie podawać kobietom w okresie ciąży. Zewnętrznie olejek może spowodować zapalenie skóry z obrzmieniem i bolesnością.

Przetwory z jałowca

Przetworów z jałowca używa się od lat w schorzeniach wywołanych zatrzymaniem w organizmie wody i jonów sodu, głównie w obrzękach spowodowanych niedomaganiem nerek, a czasami także układu krążenia. Najczęściej stosuje się jałowiec w stanach zapalnych dróg moczowych, zwłaszcza w zapaleniu miedniczek nerkowych i pęcherza moczowego, nawet jeśli są wywołane przez bakterie antybiotykooporne. Oprócz tego stosuje się owoc jałowca w zbyt małym wydzielaniu oraz w zastojach żółci i związanych z tym zaburzeniach trawiennych i trudnościach w przyswajaniu pokarmów. Surowiec ten jest składnikiem mieszanek ziołowych Cholagoga I i III, używanych w dolegliwościach wywołanych zmianami czynnościowymi wątroby, osłabieniu mechanizmów odtruwających i niedostatecznym wytwarzaniu żółci. Wyciąg z owoców jałowca wchodzi w skład płynu Cholesol o działaniu żółciopędnym, odtruwającym i poprawiającym procesy trawienia.

Olejek jałowcowy używa się zwykle zewnętrznie na skórę w postaci złożonych maści do wcierań rozgrzewających w bólach reumatycznych i nerwobólach.

Napar jałowcowy – Jedną łyżkę rozdrobnionych owoców jałowca zalać jedną szklanką wrzącej wody i naparzać pod przykryciem pół godziny. Odstawić na 10 min i przecedzić. Wypić w ciągu dnia porcjami po 1-2 łyżki po jedzeniu jako środek moczopędny, bakteriobójczy i żółciopędny. Przyjmować napar przez 5 tygodni, następnie zrobić przerwę na 7 – 14 dni.

Wino jałowcowe – 50 g rozdrobnionych owoców jałowca zalać winem w ilości 1 litra i powoli ogrzewać do wrzenia. Odstawić pod przykryciem na 3 dni. Odcedzić i zlać do butelki. Pić codziennie rano na czczo kieliszek jako środek moczopędny, a na 30 min przed posiłkiem jako wzmagający łaknienie.

Owoce jałowca – W zaburzeniach trawiennych oraz wzdęciach stosować doustnie owoce według następującego grafiku: zacząć od 4 sztuk i codziennie zwiększać o 1 sztukę do 15 owoców dziennie, po czym codziennie przyjmować o1 sztukę mniej aż do 1 sztuki dziennie i na tym kurację zakończyć.

Cholesol płyn – Jedną łyżeczkę preparatu rozmieszanego w 1/3 szklanki wody pić trzy razy dziennie na pół godziny przed posiłkami w dolegliwościach wątroby i zbyt małym wydzielaniu żółci oraz soków trawiennych.

Kąpiel jałowcowa – Zagotować 1 kilogram młodych gałązek jałowca oraz garść jego owoców w 2 litrach wody. Po ostudzeniu przecedzić, wlać do wanny i dopełnić wodą o temp. około 38° do 1/3 objętości. Czas kąpieli około 15 min. Stosować w reumatyzmie, artretyzmie i wypryskach skórnych.

20 ziół najsilniej działających wg Cz. A. Klimuszki:

1. Skrzyp polny
2. Pokrzywa zwyczajna
3. Nagietek lekarski
4. Borówka czernica
5. Tymianek pospolity
6. Mniszek pospolity, mniszek lekarski
7. Glistnik-jaskółcze ziele
8. Tatarak zwyczajny
9. Świetlik łąkowy
10. Rzepik pospolity
11. Arcydzięgiel lekarski
12. Ruta zwyczajna
13. Łopian lekarski (większy)
14. Jałowiec pospolity
15. Koniczyna łąkowa
16. Huba brzozowa
17. Huba modrzewiowa
18. Nawłoć pospolita
19. Wrzos zwyczajny

Źródło: Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie – Aleksander Ożarowski i Wacław Jaroniewski

Ten artykuł znaleziono w wyszukiwarce Google m.in. poprzez poniższe frazy kluczowe:

Huba brzozowa zastosowanie
owoce jałowca połykanie na czczo
ziola klimuszki jalowiec

Miłorząb

Posted on 16 sierpnia 2013 by admin

1 Comment

Miłorząb

Na świecie miłorzęby pojawiły się wiele milionów lat przed dinozaurami. Do dzisiejszych czasów przetrwał w prawie niezmienionej postaci miłorząb dwuklapowy (Ginko biloba L.), długowieczne drzewo o specyficznych wachlarzowych liściach pochodzące z Chin. W Europie poznano ten gatunek dopiero w końcu XVII wieku. Obecnie jest sadzony w Europie w parkach i ogrodach jako drzewo ozdobne. Mimo to, że miłorząb posiada stary rodowód w tradycyjnej medycynie chińskiej zyskał niewielką popularność. Używano głównie nasiona w leczeniu kaszlu, astmy, przewlekłej biegunki. Natomiast w Europie, gdzie począwszy od połowy XX wieku przeprowadzono liczne badania nad zastosowaniem liści miłorzębu w kuracji chorób krążenia, budzi zainteresowanie lekarzy różnych specjalności i zalicza się do najlepiej sprzedawanych leków ziołowych. Liście oraz świeże owoce miłorzębu posiadają także związki o działaniu toksycznym, które określane są w farmakologii mianem ginkgotoksyn i mogą być przyczyną u niektórych ludzi niepożądanych objawów – najczęściej są to bóle głowy.

Miłorząb usprawnia krążenie

Substancje czynne miłorzębu mają wpływ na system regulujący napięcie naczyń krwionośnych. Rozszerzają, uelastyczniają i wzmacniają naczynia poprawiając przepływ krwi w naczyniach żylnych, tętniczych, a zwłaszcza mikrocyrkulację w oplatających wszystkie tkanki naczyniach włosowatych. Dzięki tym właściwościom, miłorząb wykorzystywany jest w leczeniu wszelakich postaci niewydolności naczyń, przede wszystkim spowodowanej starszym wiekiem. Poprawiają ukrwienie organizmu, w tym dopływ krwi do mózgu, miłorząb poprawia sprawność fizyczną i psychiczną. Leki z miłorzębu mają korzystne działanie w przypadku zaburzeń krążenia obwodowego, usuwają także objawy powstające w wyniku skurczów naczyniowych. Stwierdzono, że w przypadku niewydolności naczyń obwodowych specyfiki z miłorzębu zmniejszają niedotlenienie tkanek, ból, drętwienie, kłucie i uczucie zimna w kończynach, zwiększają zdolność chodzenia. Miłorząb jest zalecany jako środek tonizujący naczynia w przypadku, gdy występują problemy z krążeniem spowodowane przez uraz, choroby przewlekłe i degeneracyjne lub zabiegi chirurgiczne, gdyż wzmacnia i udrażnia zablokowane naczynia krwionośne. Stwierdzono korzystne efekty lecznicze w czasie stosowania wyciągów w zaburzeniach krążenia ocznego oraz poprawę ukrwienia i funkcjonowania ślimaka i uchu wewnętrznym.

Działa przeciwzakrzepowo

W 1984 roku francuscy naukowcy odkryli, że ginkgolidy blokują tzw. czynnik aktywujący płytki krwi, związek uwalniany przez komórki objęte stanem zapalnym, pobudzający zlepianie się płytek krwi i zwiększenie przepuszczalności naczyń. Utrudniają przez to tworzenie się zakrzepów i zapobiegają wysiękom. Mechanizm ten działa szczególnie sprawnie w naczyniach włosowatych najbardziej narażonych na zablokowanie, obsługujących peryferyjne części ciała, jak mózg, uszy, kończyny. Wymieniony czynnik aktywujący płytki jest w pewnym stopniu odpowiedzialny za szereg objawów reakcji alergicznych (np. skurcz oskrzeli), w związku z czym preparaty miłorzębu są polecane jako lek przeciwalergiczny i przeciwastmatyczny.

Zmiata wolne rodniki

Miłorząb to bogate źródło flawonidów i terpenów o dużym działaniu przeciwutleniającym. Związki te neutralizują tzw. wolne rodniki zdolne do niszczenia błon komórkowych oraz struktur białkowych i węglowodanowych w komórkach, podejrzewane o uszkadzanie narządów i powodowanie przewlekłych schorzeń, przypuszczalnie są przyczyną starzenia się organizmu. Odpowiedzialny za powstawanie wolnych rodników jest m.in. wspomniany wyżej czynnik aktywujący płytki krwi, blokowany przez ginkgolidy. Stwierdzono także, że preparaty z miłorzębu działają ochronnie na komórki nerwowe stabilizując ich membrany, zmniejszają lub nawet hamują postępującą degenerację tkanki nerwowej związaną z procesem starzenia się, co prawdopodobnie jest spowodowane właściwościami przeciwutleniającym. Niektóre badania wskazują, że w liściach i owocach Ginko Bilbao występują substancje, które mają działanie przeciwnowotworowe.

Wspomaga pracę mózgu

Prawidłowy przepływ krwi w naczyniach mózgowych jest warunkiem odpowiedniego odżywienia i dotlenienia mózgu, a również wydalenia zbędnych szkodliwych metabolitów. Jeśli mózg nie dostaje odpowiedniej ilości krwi, pojawiają się niekorzystne zmiany nastroju i zachowania. W przypadku osób starszych, u których częściej pojawiają się zaburzenia dopływu krwi do mózgu, stosowanie preparatów z miłorzębu może być sposobem na poprawę jakości życia. Choć mechanizmy działania są złożone i nie do końca poznane, wiele dowodów wskazuje, że miłorząb poprawia tolerancję tkanek na niedokrwienie i niedotlenienie, a w przypadku niedokrwienia mózgu powoduje zwiększenie wykorzystania tlenu i zużycia glukozy w niedokrwionej tkance mózgowej. Pozytywny wpływ na funkcje mózgu spowodowany jest także zmniejszeniem lepkości krwi, zwiększeniem przepływu przez naczynia krwionośne w mózgu, usuwaniem skurczów drobnych naczyń, działaniem przeciwutleniającym i neuroprotekcyjnym. Badania kliniczne wykazały także, że miłorząb zwiększa tempo przesyłania informacji na poziomie komórek nerwowych oraz stymuluje uwalnianie w mózgu neuroprzekaźników powiązanych z dobrym samopoczuciem, w tym dopaminy i adrenaliny.

Poprawia pamięć

Nieprawidłowości w funkcjonowaniu naczyń krwionośnych mózgu występują przede wszystkim w starszym wieku i mogą być przyczyną upośledzenia pamięci, roztargnienia, dezorientacji, problemów z koncentracją, obniżenia sprawności umysłowej, wzmożonej drażliwości, zmienności nastrojów w połączeniu ze stanami lękowymi, chronicznej depresji, ospałości, zawrotów i bólów głowy, szumów w uszach. Stwierdzono, że poprawiając dopływ krwi do mózgu preparaty z miłorzębu przyczyniają się do złagodzenia objawów niewydolności naczyniowej mózgu i usprawnienia osłabionych funkcji umysłowych. Choć niektóre badania podają w wątpliwość skuteczność miłorzębu w leczeniu choroby Alzheimera i innych rodzajów demencji, to wielu chorych odczuwa poprawę w czasie używania tego leku, głównie w początkowej fazie choroby. Przyczyną rozbieżności pomiędzy wynikami badań mogą być różnice w dozowaniu preparatów, metodyce, stosowaniu różnych ekstraktów. Trzeba zauważyć, że także u zdrowych osób preparaty z miłorzębu wspomagają czynności poznawcze, jak uczenie się, zapamiętywanie, koncentracja uwagi.

Preparaty i dawkowanie

W sprzedaży dostępne są różne preparaty z miłorzębu pod postacią nalewek, tabletek, kapsułek, herbat. Niektórzy stosują nalewki i napary przygotowane osobiście z liści miłorzębu. Trzeba w tym miejscu nadmienić, że dotykanie świeżych liści, także owoców, może u wrażliwych osób powodować alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Wielu specjalistów twierdzi, że do leczenia powinno się stosować standaryzowane ekstrakty z miłorzębu dostępne w sprzedaży z usuniętymi ginkgotoksynami, gdyż domowej produkcji preparaty mogą powodować nieprzyjemne objawy, a przy tym mają niezbyt mocne działanie, by wykazywać jakikolwiek efekt leczniczy. Zakupione preparaty stosuje się według zaleceń lekarza lub wskazań na opakowaniu. Liście miłorzębu do leczenia zbiera się jesienią, kiedy zaczynają żółknąć, ale zanim opadną ? zawierają wtedy najwięcej substancji czynnych. Wykorzystuje się świeże liście do robienia nalewek alkoholowych lub suszone na herbatki. Miłorząb powinno się stosować w celu uzyskania efektów leczniczych co najmniej przez 3 – 6 miesięcy z okresowymi przerwami. W chorobach naczyń krwionośnych lub schorzeniach nerek dobrze jest połączyć miłorząb z preparatami z głogu. Jako środek tonizujący naczynia krwionośne może być używany razem z ostrą papryką (pieprz cayenne), rozmarynem, krwawnikiem, dziurawcem, yerba mate. Preparaty z miłorzębu i wąkrotki azjatyckiej są zalecane jako lek poprawiający pamięć.

Odwar Z Miłorzębu – Jedną łyżkę rozdrobnionych liści zalać filiżanką wrzątku, odstawić pod przykryciem do naciągnięcia, następnie odcedzić. Pić ciepły napar dwa razy dziennie po filiżance. Można dosłodzić miodem.

Nalewka z liści miłorzębu – 100 g rozdrobnionych liści (korzystniej użyć świeżych niż suszonych) zalać 0,5 litra 70% alkoholu. Szczelnie zamknąć i odstawić co najmniej na 14 dni w ciemne miejsce, codziennie wstrząsając zawartością. Następnie nalewkę przefiltrować i przelać do butelki. Przyjmować 1 – 2 razy dziennie po 10 – 30 kropel nalewki po rozcieńczeniu w wodzie. Powinno zaczynać od mniejszych dawek.

Gotowe preparaty z miłorzębu do kupienia w aptekach i sklepach zielarskich

Ginkoprim 60 tabletek

Miłorząb japoński – Płyn doustny 100 ml

Miłorząb japoński 60 kapsułek

Szampon Miłorząb japoński do włosów normalnych i suchych 300 ml

Ekstrakt z miłorzębu 60 kapsułek

Krem koncentrat Miłorząb Japoński Omega 350 ml

Maska tkaninowa na twarz Miłorząb Japoński i Aloes

Przeciwwskazania

Preparaty z miłorzębu mają działanie łagodne w porównaniu do sztucznych leków o podobnym przeznaczeniu, jednak podczas ich używania mogą wystąpić u niektórych osób bóle i zawroty głowy, przejściowe oszołomienie, migotanie przed oczami, zaburzenia ze strony przewodu pokarmowego, przypadki skórnej reakcji uczuleniowej (wysypka, swędzenie), bezsenność. Powinno się unikać ekstraktów z liści w czasie przyjmowania środków zmniejszających krzepliwość krwi jak aspiryna i inne niesterydowe leki przeciwzapalne, heparyna, warfaryna, itd., ponieważ wzajemnie potęgują swe działanie i mogą powodować niepożądane krwawienia ? opisywano krwawienia do oka u osób przyjmujących równocześnie preparaty z miłorzębu i aspirynę. Nie powinny używać miłorzębu bez zgody lekarza osoby przyjmujące inne leki, np. statyny, leki beta ? adrenolityczne (tzw. beta – blokery), leki przeciwdepresyjne, leki przeciwdrgawkowe. Nie powinni stosować miłorzębu ludzie z niskim ciśnieniem krwi, epilepsją, zaburzeniami krzepnięcia krwi (np. hemofilia), przed zabiegami chirurgicznymi, w obfitych menstruacjach oraz innych sytuacjach, kiedy występuje aktywne krwawienie w organizmie. Nie wolno stosować w przypadku nadwrażliwości na produkty zawierające w swoim składzie miłorząb. Nie używać podczas ciąży i karmienia. Długotrwałe stosowanie preparatów z miłorzębu może powodować u niektórych osób skłonność do krwawień, np. z nosa.

Źródło: Poradnik uzdrawiacza – Małgorzata Godlewska

Ten artykuł znaleziono w wyszukiwarce Google m.in. poprzez poniższe frazy kluczowe:

nalewka z miłorzębu japońskiego przepis
KIEDY ZBIERAĆ LIŚCIE Z MIŁORZĘBU
herbatka z liści miłorzębu pospolitegp
nalewka z miłorzębu
owoce miłorzębu przetwory
owoce miłorzębu przepisy
jak sporzadzic nalewke z milorzebu japonskiego
nalewka z milorzebu
kiedy zbierać liście miłorzębu
nalewka z liści miłorzębu japońskiego

Łopian większy

Posted on 13 sierpnia 2013 by admin

2 komentarze

Łopian większy, łopian lekarski – Arctium lappa L

Łopian większy zwany lekarskim jest rośliną dwuletnią z rodziny Złożonych, spotykaną w strefie umiarkowanej półkuli północnej. W Polsce występuje pospolicie na obszarach nizinnych oraz w niższej strefie Karpat i Sudetów w obrębie domostw, przydrożach, w zaroślach i na brzegach lasów. Łopian wytwarza w pierwszym roku rozetę dużych, długoogonkowych liści odziomkowych oraz mocne, mięsiste pojedyncze lub rozgałęzione korzenie. W drugim roku wydaje do 2 m wysoką, silną i rozgałęzioną łodygę. Liście duże, sercowatojajowate, na dole gęsto kutnerowato owłosione. Kwiaty zebrane w koszyczki zaopatrzone w haczykowate łuski, korona purpurowa. Po dojrzeniu koszyczki w łatwy sposób przyczepiają się do ubrań lub do sierści zwierząt, umożliwiając w ten sposób rozsiewanie.

Do celów leczniczych zbiera się późną jesienią lub bardzo wczesną wiosną korzenie roślin jednorocznych, które jeszcze nie kwitły. Po umyciu i oczyszczeniu kraje się grubsze części i suszy w suszarni ogrzewanej w temp. do 50°C. Otrzymuje się jako surowiec korzeń łopianu – Radix Bardanae. W medycynie ludowej używane są także liście łopianu – Folium Bardanae, oraz owoce łopianu – Fructus Bardanae. Surowca o podobnych właściwościach dostarczają łopian pajęczynowaty – Arctium tomentosum Miller i łopian mniejszy – Arctium minus Bernh.

Korzeń łopianu to mieszanina związków poliacetylenowych, m.in. tridekadien – tetraina i tridecen – pentaina. Jest również do 0,2% olejku eterycznego, są kwasy organiczne, fitosterol, śluz, inulina (do 40%), substancje białkowe (do 12,5%) i sole mineralne.

Łopian pobudza delikatnie działanie niektórych narządów. Zwiększa produkcję soku żołądkowego, również żółci w wątrobie oraz enzymów proteolitycznych w trzustce i poprawia ich przepływ do dwunastnicy. Dzięki temu poprawia trawienie i przyswajanie pokarmów. Jednocześnie zwiększa przesączanie w kłębkach nerkowych i zatrzymuje resorpcję zwrotną, w wyniku czego wzrasta dobowa ilość wydalanego moczu. Działa także słabo napotnie. Przetwory z łopianu usprawniają przemianę materii i przyspieszają usuwanie z organizmu szkodliwych jej produktów, a także działają lekko przeciwcukrzycowo. Stosowany zewnętrznie na skórę i błony śluzowe w postaci okładów i kąpieli, łopian uniemożliwia rozmnażanie szkodliwych bakterii oraz grzybów chorobotwórczych i służy w leczeniu łagodnych zaburzeń czynności skóry, zwłaszcza na tle łojotokowym. Posiada także własności przeciwzapalne. Przetwory z łopianu używane w zalecanych dawkach nie wykazują działania szkodliwego.

Odwary i sok ze świeżego korzenia łopianu podaje się wewnętrznie w mało nasilonych nieżytach przewodu pokarmowego, wątroby i dróg żółciowych oraz dróg moczowych, również w niektórych zaburzeniach przemiany materii, przede wszystkim w okresie pokwitania. Pomocniczo są zalecane w przewlekłym reumatyzmie stawowym i mięśniowym. Zwykle jednak podaje się je doustnie w rozmaitych przewlekłych chorobach skóry, zwłaszcza chorobach łojotokowych, wyprysku, świądzie, trądziku i czyraczności. Ze świeżego korzenia wytwarza się sok – Succus Bardanae. Korzeń łopianu sproszkowany jest składnikiem preparatu Betagran, a wyciąg płynny wchodzi w skład preparatów Betasol oraz Seboren. Zewnętrznie odwary i sok ze świeżego korzenia łopianu stosuje się w postaci przemywań lub okładów, w łojotoku suchym, wypadaniu toksycznym i łojotokowym włosów oraz do kąpieli leczniczych i kosmetycznych. W lecznictwie ludowym łopian jest uważany za skuteczny w początkowym okresie cukrzycy oraz pomocniczy w terapii niektórych nowotworów, ale w tym przypadku stosuje się owoce łopianu (Fructus Bardanae), zawierające związki z grupy lignanów.

Przetwory z łopianu

Odwar z korzenia łopianu – 2 do 3 łyżki rozdrobnionego korzenia zalać dwoma szklankami ciepłej wody i ogrzewać do wrzenia. Gotować powoli pod przykryciem 3 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1/3 – 1/2 szklanki 2 – 3 razy dziennie po posiłkach w lekkich nieżytach przewodu pokarmowego, wątroby i dróg żółciowych oraz w schorzeniach przemiany materii. Ten sam odwar można używać zewnętrznie do okładów i przemywań w łojotoku i innych chorobach skórnych.

Sok ze świeżego korzenia łopianu – Succus Bardanae – Stosować doustnie po 30 – 60 kropli w kieliszku wody 2 – 4 razy dziennie po jedzeniu w stanach zapalnych w obrębie przewodu pokarmowego, dróg moczowych i żółciowych, słabo nasilonych schorzeniach wątroby, zaburzeniach przemiany materii oraz niektórych chorobach skóry. Jest skuteczny także w trądziku młodzieńczym.

Zioła w kamicy moczowej – Zmieszać po 50 g rozdrobnionego korzenia łopianu, ziela marzanki wonnej i ziela skrzypu oraz po 25 g liści pokrzywy, kwiatów bzu czarnego i owoców bzu czarnego. Zalać dwie łyżki ziół dwoma szklankami ciepłej wody. Ogrzewać do wrzenia i gotować łagodnie pod przykryciem 3 min. Odstawić na 10 min i przecedzić do termosu. Pić 1/2 – 2/3 szklanki 2 – 3 razy dziennie między posiłkami jako środek moczopędny, czyszczący krew i uszczelniający naczynia włosowate. W przypadku kamicy szczawianowej i fosforanowej dobrze jest przyjmować węglan lub tlenek magnezu na czubeczku noża i popijać naparem z powyższych ziół, jak podano wyżej.

Betagran – Granulat zawierający korzeń łopianu, strąki fasoli, korzeń wilżyny, korzeń rzewienia, ziele gryki, ziele skrzypu, owoc bzu i liście brzozy. Dorosłym zaleca się doustnie 1 – 1.5 łyżeczki granulatu 2 – 3 razy dziennie po posiłku, popijanego 1/2 szklanki wody lub wody z sokiem, jako lek wspomagający w łuszczycy, zwłaszcza osób starszych.

Betasol – Płyn zawierający środki roślinne jak Betagran. Dorosłym zaleca się doustnie po 1 łyżeczce w 1/3 szklanki wody 2-3 razy dziennie jako preparat wspomagający w łuszczycy, zwłaszcza w postaci zadawnionej u osób starszych. Dzieciom podawać odpowiednio mniej.

Seboren – Płyn zawierający wyciągi płynne z korzenia łopianu, korzenia pokrzywy, kłącza tataraku i owoców pasternaku, stosowany zewnętrznie w łysieniu plackowatym i męskim, łuszczycy oraz łojotokowym zapaleniu skóry owłosionej części głowy. Płyn trzeba wcierać dłonią w gumowej rękawiczce w skórę głowy w przypadku łojotoku i łupieżu raz dziennie przez 10 – 15 dni, a następnie 1 raz dziennie co 3 dni. W przypadku łysienia plackowatego i męskiego stosować dwa razy dziennie przez pół roku, a potem rzadziej. Powinno się unikać kontaktu Seborenu ze zdrową skórą, gdyż zwiększa jej wrażliwość na promienie słoneczne i lampy kwarcowej.

Źródło:Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie – Aleksander Ożarowski i Wacław Jaroniewski
Foto: Wikipedia

Ten artykuł znaleziono w wyszukiwarce Google m.in. poprzez poniższe frazy kluczowe:

łopian rozmnażanie
liscie lopianu
liscie łopianu
lisc łopianu
liscie lopian na bol
liscie łopianu zdjęcie

Dzika róża – Rosa canina L

Posted on 11 sierpnia 2013 by admin

2 komentarze

Dzika róża jest krzewem kolczastym , osiągający wysokość do dwóch metrów. Należy do rodziny Różowatych (Rosaceae). Obszar występowania to Europa, Syberia oraz Ameryka Północna i Meksyk. W naszym kraju rośnie najczęściej w zaroślach, na brzegach lasów, w pobliżu domostw oraz na miedzach i nieużytkach. Gałązki dzikiej róży są łukowato wygięte, zwieszające się, uzbrojone w silne, haczykowate, odchylone do tyłu kolce. Liście 5, 7 lub 9 -dzielne. Kwiaty ma duże, promieniste, różowe lub prawie białe. Owoc pozorny powstaje przez zmięśnienie dna kwiatowego. W środku znajdują się liczne owoce właściwe w postaci białawych orzeszków. Róża dzika jest gatunkiem zbiorowym, który obejmuje liczne podgatunki, różniące się nieznacznie między sobą, głównie ząbkowaniem liści.

Na leczenie zbiera się w sierpniu i wrześniu przed pełnym dojrzeniem bardzo już soczyste i miękkie, czerwone owoce dzikiej róży i szybko suszy w pomieszczeniu ogrzewanym w przewiewie w temp. do 50°C. Otrzymuje się owoc róży dzikiej z nasionami – Fructus Rosae cum semine. Można także suszyć owoce róży bez nasion, po przekrojeniu owocni i usunięciu białawych orzeszków. Suszy się w podobny sposób jak owoce z nasionami. Otrzymuje się owoce róży bez nasion – Fructus Rosae sine semine. Równowartościowy, a czasami lepszy surowiec otrzymuje się z innych gatunków róży, jak róża girlandowa – Rosa cinnamomea L. zawierająca witaminy C do 10% i róża pomarszczona – Rosa rugosa Thunb. W której zawartość witaminy C dochodzi do 6%. W gospodarstwie domowym z płatków i owoców dzikiej róży przyrządza się konfitury. Z owoców róży wytwarza się doskonałe wino domowe.

Owoce dzikiej róży bez nasion zawierają do 1,8% witaminy C oraz kwas dehydroaskorbowy, stanowiący produkt utlenienia poprzedniego związku. Ponadto występują inne witaminy, w szczególności A, B1, B2, E, K, oraz czynniki zwane witaminą P, tj. bioflawonoidy. Spośród flawonoidów wykryto w owocach róży astragalinę, izokwercytrynę i tylirozyd. Są także karotenoidy, a ponadto garbniki, cukry (do 18%), pektyny (do 4%), kwasy organiczne (do 2%), w tym cytrynowy i jabłkowy (około 1,5%), prawie 0,03% olejku eterycznego i sole mineralne. Zawartość witaminy C drastycznie się zmniejsza przez niewłaściwe suszenie i przechowywania owoców.

Owoc dzikiej róży to surowiec witaminowy, bogaty w witaminę C oraz synergistycznie z nią działające flawonoidy. Ze względu na to, że organizm ludzki nie wytwarza witaminy C, niezbędne jest dostarczenie jej z zewnątrz z pożywieniem, a w razie potrzeby w postaci leków. Dzienne zapotrzebowanie dorosłego człowieka zdrowego wynosi średnio około 1 mg witaminy C na 1 kg wagi ciała, a u dzieci nieco więcej. Zapotrzebowanie na witaminę C wzrasta u kobiet w okresie ciąży oraz karmienia piersią. Podczas choroby, szczególnie z podwyższoną temperaturą ciała, zapotrzebowanie na witaminę C wzrasta 2 – 3 krotnie. Powinniśmy pamiętać, że naturalna witamina C w owocach i jarzynach jest aktywniejsza od sztucznej, gdyż towarzyszące jej flawonoidy i kwasy organiczne chronią ją przed rozkładem. Sztuczna witamina C w tabletkach jest wykorzystywana przez organizm tylko w 30 – 40% podanej dawki. Witamina C odgrywa bardzo ważną rolę w procesach utleniania i redukcji w organizmie człowieka. Wywiera również hamujący wpływ na procesy starzenia się organizmu, postępujące zmiany miażdżycowe oraz niektóre zaburzenia trawienne. Działa korzystnie w chorobach zakaźnych, gruźlicy, a także w ciąży. Ze względu na zawartość wielu witamin owoce dzikiej róży zaliczamy jako środek ogólnie wzmacniający. Wyciągi z owoców róży działają łagodnie rozkurczowo, a także słabo moczopędnie i żółciopędnie, co zawdzięczamy zawartym w owocach flawonoidom. Przetwory z owoców dzikiej róży podawane w zalecanych dawkach nie wywołują objawów szkodliwych.

Stosuje się jako lek witaminowy w zakażeniach bakteryjnych przebiegających z wysoką gorączką, a także w przypadkach, w których utrudnione jest wchłanianie witaminy C z pokarmów, np. w nieżytach żołądka i jelit, biegunkach, wrzodzie trawiennym żołądka oraz dwunastnicy i innych. Jako środek pomocniczy stosuje się wyciągi z owoców róży w niektórych dolegliwościach wątroby, dróg żółciowych, nerek, układu pokarmowego, również w stanach zapalnych drobnych naczyń krwionośnych skóry i wybroczynach oraz jako środek wzmacniający dla rekonwalescentów i dzieci. Ponadto zaleca się w leczeniu ran, oparzeń, blizn pooperacyjnych, wrzodu żołądka i dwunastnicy oraz owrzodzenia jelita grubego.

Witamina C ma korzystny wpływ na przebieg leczenia chorób nowotworowych, na ogólną odporność organizmu przez zwiększenie jego mechanizmów obronnych, przede wszystkim u dzieci, osób starszych, rekonwalescentów i kobiet w ciąży oraz matek karmiących. Znane jest też działanie zapobiegawcze witaminy C w grypie i w tzw. chorobie z przeziębienia oraz łagodzące przebieg tych chorób i skracające czas ich trwania pod warunkiem regularnego przyjmowania odpowiednio wysokich dawek witaminy C około 1 g dziennie, co równa się 5 tabletkom wit. C po 0,2 g. Odpowiednio wysoki poziom witaminy C w organizmie chroni przed zatruciem różnymi lekami, substancjami niekorzystnymi, znajdującymi się w powietrzu, wodzie i pożywieniu. Istotną i cenną zaletą witaminy C jest hamowanie tworzenia się w przewodzie pokarmowym tzw. nitrozoamin, które są związkami rakotwórczymi, powstającymi w przewodzie pokarmowym poprzez spożywanie warzyw uprawianych z dużym nadmiarem nawozów sztucznych.

Owoc dzikiej róży jest składnikiem mieszanki ziołowej Cardiosan, używanej w chorobach serca, zwłaszcza u osób starszych, a wyciąg płynny jest składnikiem kropli nasercowych Neocardina oraz płynu Cholesol, podawanego w schorzeniach wątroby i pęcherzyka żółciowego. Ponadto owoce róży służą do produkcji syropu witaminowego Rosavit.

Przetwory z dzikiej róży

Odwar z owoców dzikiej róży. 1 – 1.5 łyżki rozdrobnionych owoców zalać jedną szklanką ciepłej wody i gotować powoli pod przykryciem 5 min. Odstawić na 10 min i przecedzić, przepłukując na sitku przegotowaną, ciepłą wodą aby otrzymać pełną szklankę odwaru. Pić po 1/3 – 2/3 szklanki 2 – 4 razy dziennie po posiłkach jako środek witaminowy i regulujący przemianę materii.

Zioła w chorobie wrzodowej – zmieszać 50 g rozdrobnionych owoców dzikiej róży oraz po 25 g owoców kopru włoskiego, liści bobrka trójlistkowego, kwiatów wrotyczu, ziela krwawnika, ziela tysiącznika i ziela rdestu ptasiego. Zalać dwie łyżki ziół w termosie 2.5 szklankami wrzącej wody i pozostawić na 1 godz. Pić rano i w południe po pół szklanki naparu. Wieczorem w dwie godziny po kolacji wypić resztę naparu, położyć się płasko i co 3 – 5 min zmieniać pozycję, na wznak, na lewy i prawy bok i na brzuchu. W ciągu dnia przyjąć 3 razy po 1 tabletce witaminy oraz po 1 kapsułce witaminy A + E. Używać w zapaleniu żołądka i jelit, we wrzodzie żołądka, również po zabiegu chirurgicznym, gdyż ułatwia bliznowacenie. W przypadku wrzodu dwunastnicy pije się napar bez wykonywania obrotów. Można przyrządzić napar na mleku zamiast wody.

Zioła wzmacniające wątrobę – zmieszać po 50 g owoców róży, liści mięty pieprzowej i ziela bylicy pospolitej oraz po 25 g ziela ostrożenia warzywnego, liści brzozy i korzenia arcydzięgla. Zalać dwie łyżki ziół w termosie dwoma szklankami wrzącej wody, przykryć i pozostawić na pół godziny. Pić 3 – 4 razy dziennie po pół szklanki między posiłkami po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby w początkowym okresie 3 – 4 miesięcy zdrowienia. Również w nieżycie żołądka i jelit oraz dróg żółciowych.

Neocardina – krople zawierające wyciągi z owoców róży, kwiatów głogu, ziela konwalii, ziela jemioły i korzenia kozika. Dorośli przyjmują 2 – 3 razy dziennie po 20 – 30 kropli po jedzeniu w kieliszku wody. Dłuższe stosowanie powinno się uzgodnić z lekarzem.

Cholosas – syrop zawierający zagęszczony wodny wyciąg z owoców róży z dodatkiem cukru, używany w zapaleniu pęcherzyka żółciowego i wątroby.

Karotolin – olejowy wyciąg karotenoidów z miąższu owoców róży, stosowany zewnętrznie w leczeniu egzem, uszkodzeń błon śluzowych, owrzodzeń, oparzeń i ran.

Melrosum – syrop zawierający wyciągi z 5 ziół z dodatkiem miodu, podawany w przeziębieniu, nieżycie gardła, oskrzeli i kaszlu. Zalecany zwłaszcza dzieciom i kobietom w ciąży.

Olej różany, Oleum Rosae pingue – wytwarzany z nasion w owocach róży. Zawiera nasycone i nienasycone kwasy tłuszczowe, karotenoidy, fitosterole i witaminę E. Używa się zewnętrznie w uszkodzeniu sutków karmiących matek, odleżynach, ranach, wysypkach i oparzeniach.

Źródło:Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie – Aleksander Ożarowski i Wacław Jaroniewski
Foto: Wikipedia

Ten artykuł znaleziono w wyszukiwarce Google m.in. poprzez poniższe frazy kluczowe:

dzika roza naturalna wit c jaka najlepsza
wyciąg olejowy z owocow róży

Bez czarny

Posted on 30 lipca 2013 by admin

8 komentarzy

Bez czarny – Sambucus nigra L

Bez czarny jest dużym krzewem lub niewielkim drzewem z rodziny Przewiertniowatych (Caprifoliaceae), rosnący w Europie oraz zachodniej i środkowej części Azji. W naszym kraju bardzo powszechny na terenach nizinnych i w górach do regla dolnego. Rośnie w lasach, zaroślach, parkach i w pobliżu domostw. Bez czarny dorasta do wysokości 5 m. Młode gałęzie mają gruby biały rdzeń. Liście nieparzystopierzastosieczne, o 5-7 listkach eliptycznych lub podłużnych, długo zaostrzonych, nierówno piłkowanych. Kwiaty promieniste białe, średnicy 6-9 mm, o silnym nieprzyjemnym zapachu są zebrane w duże pozorne baldachy. Owoc kulisty, 3-6-nasienny pestkowiec, ciemnofioletowy, prawie czarny, średnicy 4-6 mm, bardzo podobny do jagody.

Na cele lecznicze pozyskuje się w czerwcu rozkwitające kwiatostany i suszy rozłożone cienką warstwą na półkach lub rozwieszone w miejscach zacienionych i przewiewnych. Po wysuszeniu ociera się kwiatostany przez sita i eliminuje szypułki. Otrzymuje się kwiat bzu czarnego – Flos Sambuci. Zbiera się także dojrzałe owoce, gdy w sierpniu dostaną lśniącej czarnej barwy. Ścina się całe owocostany i suszy najczęściej w pomieszczeniu ogrzewanym, następnie ociera na sitach, podobnie jak kwiaty, i odrzuca szypułki. Otrzymuje się w ten sposób owoc bzu czarnego – Fructus Sambuci. Niekiedy zbiera się także korę z korzeni – Cortex Sambuci oraz same korzenie tej rośliny – Radix Sambuci. Istotne w lecznictwie są także liście bzu czarnego – Folium Sambuci.

W kwiatach bzu wyodrębnia się flawonoidy takie jak rutyna, kwercetyna, astragalina i izokwercetyna, kwasy wielofenolowe: kawowy i chloro-genowy, kwasy organiczne np. walerianowy i ferulowy, garbniki, ślady olejku eterycznego, nieznany bliżej związek zwiększający wydzielanie potu, produkty rozpadu glikozydu sambunigryny i sole mineralne. W owocach wykryto około 20% cukrów redukujących i 3,5% pektyn, około 3% garbników, zespół 3 barwników antocyjanowych, kwasy wielofenolowe, kwasy organiczne, jak jabłkowy, askorbowy (witamina C), witaminy z grupy B, karotenoidy oraz sole mineralne.

Kwiaty bzu czarnego wykazują działanie napotne, przez pobudzenie ośrodków regulujących wydzielanie potu. Wykazują również słabe działanie moczopędne, które przypisuje się obecności flawonoidów. Związki te uszczelniają ściany naczyń włosowatych i równocześnie poprawiają ich elastyczność. Jest to charakterystyczne dla obecnych w surowcu związków o własnościach witaminy P (rutyna). Dzięki temu flawonoidy zapobiegają przenikaniu osocza i krwinek czerwonych na zewnątrz włośniczek.

Owoce bzu czarnego działają łagodnie napotnie, moczopędnie i przeczyszczająco. Należą do cennych leków eliminujących z organizmu wraz z potem, moczem i kałem szkodliwe pozostałości przemiany materii oraz egzogenne toksyny. Warte uwagi jest także ich działanie przeciwbólowe, polegające na opóźnianiu reakcji bólowej pochodzenia ośrodkowego. Jest ono wprawdzie około 160 razy słabsze od morfiny, ale nie powoduje zależności i przez to owoc bzu czarnego może mieć szersze zastosowanie jako pomocniczy lek przeciwbólowy. W liściach bzu czarnego wykryto substancje zwiększające odporność na choroby zakaźne. W dawkach terapeutycznych surowiec nie wywołuje działania szkodliwego.

Odwary z kwiatów bzu czarnego stosuje się wewnętrznie jako środek napotny w chorobach z podwyższoną temperaturą, również jako uzupełniający lek moczopędny oraz w chorobach przebiegających ze zwiększeniem przepuszczalności włosowatych naczyń krwionośnych. Zewnętrznie służą do płukania w anginie oraz zapaleniu jamy ustnej i gardła, a także do okładów w zapaleniu spojówek i brzegów powiek. Niekiedy stosuje się je do kąpieli kosmetycznych. Kwiaty bzu czarnego są składnikiem mieszanki ziołowej Pyrosan, używanej pomocniczo jako lek napotny i przeciwgorączkowy. Odwary z owoców bzu podaje się doustnie jako środek odtruwający i wspomagający usuwanie z organizmu szkodliwych produktów przemiany materii, przede wszystkim w chorobie gośćcowej, chorobach zakaźnych i niektórych schorzeniach skórnych, także jako nieswoisty wspomagający środek przeciwbólowy w rwie kulszowej, zapaleniu nerwu trójdzielnego i bólach newralgicznych. W połączeniu z innymi surowcami zielarskimi owoc bzu stanowi łagodny środek przeczyszczający.

Owoce bzu czarnego wchodzą w skład granulatu ziołowego Betagran i płynu Betasol, używanych jako środki pomocnicze w łuszczycy. Są także składnikiem mieszanek ziołowych Normosan i Neonormosan, stosowanych w zaparciach.

Przetwory z bzu czarnego

Odwar z kwiatów bzu – 1 do 1.5 łyżki kwiatów zalać jedną szklanką zimnej wody i ogrzewać do wrzenia. Gotować łagodnie pod przykryciem 3 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1/3 – 1/2 szklanki 2 – 3 razy dziennie między posiłkami jako środek moczopędny. Jako środek napotny i przeciwgorączkowy wypić wieczorem po kolacji szklankę odwaru z dodatkiem 1 – 2 łyżek syropu malinowego. Odwar z kwiatów bzu z dodatkiem 1/2 łyżeczki Azulanu można stosować zewnętrznie do okładów i płukania jamy ustnej.

Zioła moczopędne z kwiatem bzu – Zmieszać po 20 g kwiatów bzu czarnego, kwiatów wiązówki błotnej, liści brzozy, ziela nawłoci i ziela połonicznika. Zalać trzy łyżki mieszanki 3.5 szklanki gorącej wody i ogrzewać do wrzenia. Gotować łagodnie pod przykryciem 3 – 5 min. Odstawić na 10 – 15 min i przecedzić. Pić 3 – 4 razy dziennie między posiłkami po 1/2 – 1 szklanki jako środek moczopędny.

Zioła Pyrosan. 2 – 2.5 łyżki mieszanki zalać 2 – 3 szklankami gorącej wody. Ogrzewać do wrzenia i gotować 2 min pod przykryciem. Odstawić na 10 min i przecedzić. Pić możliwie gorący odwar 2 – 3 razy dziennie 1 szklankę po jedzeniu jako pomocniczy środek przeciwgorączkowy i napotny. Wieczorem wskazane jest wypicie w łóżku do 2 szklanek gorącego odwaru o dodatkiem 2 – 3 łyżek syropu malinowego.

Odwar z owoców bzu czarnego. 1 – 2 łyżki owoców zalać jedną szklanką zimnej wody. Ogrzewać do wrzenia i gotować powoli pod przykryciem 5 min. Odstawić na 15 min i przecedzić. Pić 1/3 szklanki 2 – 4 razy dziennie między posiłkami jako środek moczopędny lub 1/2 – 2/3 szklanki po jedzeniu jako środek przeciwbólowy i poprawiający wypróżnienie. Działanie przeciwbólowe można poprawić, dodając 1 – 2 łyżki soku z owoców bzu czarnego. W przypadku nerwobólu lub migreny sporządzić odwar z czterech łyżek owoców w 1.5 szklanki wody i wypić w ciągu dnia w 2 – 3 porcjach.

Sok z owoców bzu – Dojrzałe, umyte i przebrane owoce bzu czarnego ogrzewać w naczyniu, stale mieszając, aż popękają i puszczą sok. Wtedy rozetrzeć je na miazgę i niewielkimi porcjami wyciskać w płóciennym woreczku. Uzyskany sok pozostawić do odstania, przecedzić, dodać cukru w proporcji 1:1, gotować kilka minut i rozlać do butelek lub słoików. Pozostały miąższ włożyć do naczynia, dodać cukru, gotować powoli kilka minut i gotowe powidła przełożyć do słoików. Sok pić 2 – 3 razy dziennie po 1 – 2 łyżek jako środek pomocniczy w nerwobólach, zapaleniu korzonków nerwowych, również w grypie, przeziębieniach i lekkich zaburzeniach trawiennych. Powidła spożywać w tym samym celu 1-4 razy dziennie po 1 łyżeczce. Także jako dodatek do konfitur, przecierów i kompotów.

Źródło:
Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie – Aleksander Ożarowski i Wacław Jaroniewski
Foto: Wikipedia

Ten artykuł znaleziono w wyszukiwarce Google m.in. poprzez poniższe frazy kluczowe:

czarny bez w medycynie naturalnej